Nghị định 284/2026: phạt ai, bao nhiêu, từ lúc nào

Nghị định 284/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 16/7/2026, ông Nguyễn Văn Thắng ký, có hiệu lực từ 01/9/2026. Nghị định áp dụng cho tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài vi phạm hành chính liên quan tới tài sản mã hoá tại Việt Nam, và được áp dụng tới khi Nghị quyết 05/2025/NQ-CP hết hiệu lực. Hai hình thức xử phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền; hình thức bổ sung gồm tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động, tịch thu tang vật.

Mức phạt tiền tối đa là 200 triệu đồng với tổ chức và 100 triệu đồng với cá nhân. Các mức trong Nghị định được viết cho tổ chức; cá nhân thực hiện hành vi như tổ chức thì mức phạt bằng một nửa. Đây là chỗ cần nhớ khi đọc bảng dưới.

Nghị định có hiệu lực từ 01/9/2026, nhưng hành vi “giao dịch không qua tổ chức được cấp phép” chỉ có nghĩa khi đã có tổ chức được cấp phép. Ngày 14/8/2026, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hoá của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, nói mức phạt này chỉ áp dụng khi Việt Nam có tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá được Bộ Tài chính cấp phép; nếu tới ngày Nghị định có hiệu lực mà chưa có tổ chức nào, nhà đầu tư chưa bị áp dụng mức phạt đó.

Cũng theo ông Hòa, khi đó 5 doanh nghiệp đã được chấp thuận về nguyên tắc và đang hoàn thiện điều kiện cuối, gồm tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 và góp đủ 10.000 tỷ đồng vốn điều lệ. Nghị quyết 05/2025/NQ-CP thêm một mốc nữa: chế tài với nhà đầu tư trong nước giao dịch ngoài tổ chức được cấp phép tính từ sau 6 tháng kể từ khi tổ chức đầu tiên được cấp phép. Ban biên tập chưa kiểm được thông tin mới hơn ngày 14/8/2026 về thời điểm tổ chức đầu tiên chính thức hoạt động; hãy kiểm lại trước khi dùng.

Phần lớn Nghị định nhắm vào tổ chức phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và hoạt động quảng cáo. Người đi du lịch chạm tới nó ở ba chỗ. Thứ nhất, khi thị trường được cấp phép đã vận hành, việc mua bán tài sản mã hoá với người lạ để lấy tiền tiêu cho chuyến đi, ngoài tổ chức được cấp phép, là hành vi bị phạt. Thứ hai, việc bán, cho, công khai thông tin tài khoản tài sản mã hoá, kể cả của chính mình cho người khác dùng, thuộc loại bị phạt nặng. Thứ ba, người làm dịch vụ du lịch quảng bá việc nhận tài sản mã hoá có thể chạm vào nhóm hành vi quảng cáo, tiếp thị.

Nghị định không có điều riêng về việc mang tài sản mã hoá qua biên giới hay dùng nó ở nước ngoài. Những câu hỏi đó nằm ở bài khai báo, thuế và rủi ro pháp lý khi ra nước ngoài.

1. Văn bản có ghi số Nghị định, điều, khoản, hành vi cụ thể không. Quyết định xử phạt thật phải ghi căn cứ.
2. Ai ra quyết định. Nghị định nêu thẩm quyền của Thanh tra Chứng khoán Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước, công an; một tin nhắn từ tài khoản cá nhân không phải quyết định xử phạt.
3. Tiền phạt nộp vào đâu. Không có cơ quan nào yêu cầu nộp phạt bằng tài sản mã hoá vào một địa chỉ ví.
4. Nếu nghi ngờ, gọi cơ quan được nêu trong văn bản qua số trên cổng thông tin chính thức, không qua số trong tin nhắn.